Kędzierzawska

1. Poruszający film o umieraniu. Recenzja filmu DVD Pora umierać

   

   Dorota Kędzierzawska w czarno-białej kolorystyce opowiada o szarym życiu Amelii (Danuta Szaflarska), która z tęsknotą spogląda w przeszłość, oddaje się drobnym przyjemnością, mówi do psa, ale przede wszystkim – nie daje się.

   Starość nie radość. Powszechne przysłowie sprawdza się również w przypadku głównej bohaterki, która zagubiona i opuszczona przez bliskich powie sobie tytułowe – pora umierać. Wcześniej (i później!) wydarzy się jednak wiele ciekawego. I pouczającego, ponieważ drugi film Kędzierzawskiej, (po udanym Jestem) wiarygodnie i przekonująco mówi o starości. Starości, czyli samotności, ograniczoności, nudzie oraz braku zrozumienia i szacunku ze strony otoczenia. Z tym wszystkim stykamy się już w pierwszej znakomitej scenie. W kolejnych bohaterka będzie bardziej zdystansowana – zarówno wobec własnej osoby, jak i wobec ludzi, których zwykle obserwuje z dystansu właśnie, przez lornetkę.

   Młodość nie wieczność. W przyszłości przekona się o tym, zapewnie boleśnie, gruba i antypatyczna wnuczka Amelii. Babcia liczy się dla niej o tyle, o ile jeszcze ma na palcu pierścionek, który oczywiście chce na własność pazerna dziewczynka. Gdy Amelia mówi, że dostanie go, jak jej już nie będzie na tym świecie, nietrudno się domyślić, o czym wnuczka myśli. Ta scena, wiele mówiąca o przepaści pokoleniowej jest jednym z wielu odcieni, w które bogaty jest film Pora umierać. Kolejne ujęcie może być zabawne, poruszające lub melancholijne. Nigdy nie wiadomo – smutek może przerodzić się w śmiech. I odwrotnie. Podobnie jak miewający zmienne humory człowiek, w filmie nastrój zmienia się równie często.

   

   Kędzierzawskiej należą się słowa uznania. Za odwagę, gdyż zdecydowała się opowiedzieć o umieraniu, co dla naszej kultury jest ciągle tematem tabu. Za dopracowaną filmową formę – piękne zdjęcia Arthura Reinharta, nasuwające przeróżne skojarzenia ujęcia, czy proste zatrzymanie kamery na twarzy Szaflarskiej, której jedno spojrzenie wyraża więcej niż tysiąc słów. Wreszcie za przywrócenie (choćby i chwilowe) wiary w polskich twórców. Pora kręcić więcej takich filmów.

   foto: Best Film

2. Orły 2008

   [...] będzie dobrze", reż. Tomasz Wiszniewski "Pora umierać", reż. Dorota Kędzierzawska "Sztuczki", reż. Andrzej Jakimowski "Hiena", reż. Grzegorz Lewandowski "Korowód", reż. Jerzy Stuhr "Dzisiaj[...]